توحيد عملى اجتماعى - عبارت است از يگانه شدن فرد در جهت يگانه‌پرستى خدا و نفى هر گونه پرستش قلبى از قبيل هواپرستى ، پول‌پرستى ، جاه‌پرستى و غيره ، و يگانه شدن جامعه در جهت يگانه‌پرستى حق از طريق نفى طاغوتها و تبعيضها و بىعدالتيها . فرد و جامعه تا به يگانگى نرسد به سعادت نائل نمىگردد و جز در پرتو حق‌پرستى به يگانگى نمىرسد . قرآن كريم در سورهء مباركهء زمر آيهء 29 تفرّق و تشتّت شخصيّت انسان و سرگردانى او و بىجهتى او را در نظام شرك و متقابلا يگانگى و به وحدت رسيدن و يك جهت شدن و در مسير تكامل واقع شدن او را در نظام توحيدى چنين بيان مىكند : ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكاءُ مُتَشاكِسُونَ وَ رَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلًا . خدا مثلى مىآورد ، مثل مردى كه بندهء چند فرد بدخوى ناسازگار است ( كه هر كدام با خشونت و بدخويى او را به سويى فرمان مىدهند ) و مردى ديگر كه تسليم يك فرد است . آيا اين دو مانند يكديگرند ؟ انسان در نظام شرك هر لحظه به سويى و به جانب قطبى كشيده مىشود ، خسى است بر دريا ، موجها هر لحظه او را در جهتى با خود مىبرند ، امّا در نظام توحيدى مانند يك كشتى مجهّز به دستگاه‌هاى راهنمايى است ، در يك حركت منظّم و هماهنگ تحت فرمان مقامى خيرخواه .